Sidebar

 

 

 

 

 

 

نسب شریف آن حضرت

 

 

 

او على پسر ابو طالب (نامش عبد مناف) پسر عبد المطلب (نامش شیبة الحمد) پسر هاشم (نامش عمرو) پسر عبد مناف (نامش مغیره) پسر قصى بن کلاب بن مرة بن لوى بن غالب بن فهر بن مالک بن نضر بن کنانة بن خزیمة بن مدرکة بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان است..

 


ولادت امام علی

 

 

آن حضرت بنا بر قول اکثر علما و مورخان در روز جمعه در حالى که سیزده روز از ماه رجب مى‏گذشت، پاى به عرصه وجود گذاشت.در فصول المهمه تاریخ تولد آن حضرت، شب یکشنبه بیست و سوم رجب ذکر شده است و در روایتى دیگر تولد آن حضرت را در روز یکشنبه هفتم شعبان، پس از گذشت‏سى سال از واقعه عام الفیل، ثبت کرده‏اند.برخى آن را بیست و نه سال پس از تولد خود پیامبر دانسته‏اند که سى سال از آن ماجرا مى‏گذشته است.همچنین در این باره گفته شده که آن حضرت بیست و هشت‏سال قبل از بعثت پیامبر، دوازده سال داشته و یا ده ساله بوده که این قول در کتاب اصابه صحه گذارده شده است.گفته‏اند آن حضرت پیش از هجرت بیست و سه سال داشته ولى برخى دیگر گویند آن حضرت در آن هنگام بیست و پنج‏سال از عمرش مى‏گذشته است.

 

 

 

تولد آن حضرت در مکه و در خانه کعبه بوده است.چنان که در کتابهاى فصول المهمه ابن صباغ مالکى، مروج الذهب مسعودى، ارشاد مفید و سیره حلبیه على بن برهان الدین حلبى شافعى بر این مطلب تصریح شده است.در کتاب اخیر الذکر آمده است که در سال سى‏ام از ولادت پیامبر (ص) على بن ابى طالب (ع) در خانه کعبه به دنیا آمد.مفید در ارشاد گوید: پیش از على و پس از او، نوزاد دیگرى در خانه خدا پاى به عرصه وجود نگذاشت و این امر اکرامى از جانب خداوند و تجلیلى براى بزرگداشت‏شخصیت آن حضرت بود.آلوسى در شرح قصیده عینیه عبد الباقى مى‏نویسد: مسئله تولد حضرت امیر کرم الله وجهه در خانه خدا امرى مشهور در جهان بوده و در کتابهاى شیعى بر آن تصریح شده است.سید حمیرى در این باره گوید:

 

 

 

مادر على او را در حرم امن الهى و مسجد بزاد، جایى که مرگ على هم در آنجا بود.

 

 

 

این زن، نورانى و پاک و صاحب نسبى گرامى و بزرگ بود.پاک شد و فرزند و مکانى که او را در آن بزاد پاک شدند.

 

 

 

در شبى که ستاره‏هاى شوم و بد یمن پنهان و ستاره‏هاى نیکبختى با ماه درخشان هویدا شدند.به دست نیامد در شکافتن قابله‏ها مانند او، مگر محمد پیامبر، پسر آمنه.

 

 

 

عبد الباقى عمرى در قصیده عینیه پرآوازه‏اش مى‏گوید:

 

 

 

تو على هستى که در بلند آوازگى برتر از بلندایى زیرا در بطن مکه و در میان خانه خدا زاده شدى

 

 

 

این مؤلف نیز در قصیده‏اش سروده است:

 

 

 

در کعبه به دنیا آمدى و این برترى و فضیلتى است این فضیلت‏بدان مکان اختصاص دارد زیرا تو از این فضایل بى‏شمار دارى و نیازى به این فضیلت ندارى

 

 

 

مى‏گویند وقتى آن حضرت (ع) به دنیا آمد، مادرش او را به اسم پدر خود اسد بن هاشم، حیدر نام نهاد، چرا که حیدر یکى از نامهاى شیر بود.اما وقتى پدرش آمد او را به نام على خواند و گفت: او را على نامیدم تا بلندى منزلت و افتخار و عزت همیشگى براى او پایدار بماند.

 

 

 

على (ع) خود در روز جنگ خیبر چنین سروده است:

 

 

 

من همانم که مادرم مرا حیدر نامید که همچون شیر بیشه‏ها خشم و غضبى سخت دارم.

 

 

 

مؤلف نیز سروده است:

 

 

 

دختر لیث (اسد) ، مادرت تو را حیدر نامید پس درباره زیرکى و بینش تو خطا نکرد کریم‏ترین پدر، تو را على نام نهاد بدین امید که شهرت و نام تو، تو را برترى مى‏بخشد.

 

 

 

پدر آن حضرت

 

 

 

چنان که قبلا گفته شد نام پدر آن حضرت عبد مناف و کنیت او به اسم بزرگ‏ترین فرزندش یعنى طالب بود.مادر آینده در قسمتى از این کتاب مفصلا به شرح زندگانى این شخصیت‏بزگر خواهیم پرداخت.دلیل ما بر آنکه نام ابو طالب، عبد مناف بوده، وصیت پدرش عبد المطلب است که در آن به ابو طالب نسبت‏به پیامبر اسلام (ص) سفارش کرده مى‏گوید: اى عبد مناف پس از خود تو را به (حمایت از) موحدى سفارش مى‏کنم که پس از پدرش بى‏همتاست.

 

 

 

همچنین در جاى دیگرى گفته است:

 

 

 

کسى را وصیت کردم که کنیه‏اش طالب است یعنى عبد مناف را که صاحب تجارب بزرگى است به او درباره فرزند محبوب و گرامى‏ترین خویشان یعنى فرزند کسى که از نزد ما غایب شده است و باز نمى‏گردد وصیت کردم.

 

 

 

وى با عبد الله، پدر پیامبر، برادر تنى بود و هر دو از یک پدر و یک مادر به دنیا آمده‏اند.ابو طالب نیز در ابیاتى که بعدا ذکر خواهد شد به این نکته اشاره کرده و هم اوست که در عهد کودکى پیامبر کفالت آن حضرت را پذیرفت و به یارى و حمایت و دفاع از او برخاست و در دوره دعوت بزرگ پیغمبر از وى مراقبت کرد و به خاطر او متحمل آزار مشرکین قریش شد.ابو طالب محمد را از دسترس قریش دور نگاه داشت و به سبب حمایتش از پیامبر، به رنج و درد و بلایى سخت مبتلا شد با این حال بر یارى پیامبر و رسیدگى به احوال او، صبر و بردبارى در پیش گرفت.به طورى که مردان قریش به سبب ترس از ابو طالب از رساندن هر گونه گزندى به رسول خدا (ص) صرف نظر کردند تا آن که ابو طالب بدرود حیات گفت.پس از مرگ او بود که پیامبر اسلام فرمان هجرت از مکه را صادر کرد.ابو طالب مسلمانى بود که هیچ گاه اسلام خود را بر مردم آشکار نکرد. زیرا اگر چنین کرده بود، نمى‏توانست از دعوت برادرزاده خود پشتیبانى کند.علاوه بر آن وى در اشعار خویش نیز بارها بر راستى دعوت پیامبر اقرار کرده و بر آن صحه گذارده است.ابیات زیر از همان نمونه مى‏تواند باشد.

 

 

 

مرا به (اسلام) دعوت کردى دانستم که تو راستگویى همانا راست گفتى و قبل از این نیز در میان ما امین شمرده مى‏شدى همانا دانستم که آیین محمد از بهترین دینهاى مردمان است

 

 

 

همچنین ابو طالب در شعر زیر که پیامبر را در آن مدح کرده به نوعى سخن رانده است که غیر مسلمان را توان این گونه گفتار نیست.وى سروده است:

 

 

 

و او را یارى کنیم تا در کنارش از پا نیفتیم و از فرزندان و خانمان خود دست مى‏کشیم او چنان نورانى است که ابرها از چهره او طلب باران مى‏کنند فریادرس یتیمان و پناه درویشان و بیچارگان است هر کس از خاندان هاشم که در خطرى افتاده باشد آنان در نزد او در نعمت و بخشش به سر مى‏برند در ترازوى حق به اندازه جوى را از بین نمى‏برد و ترازوى صدق و راستى او و زنش ناراست و کم نیست آیا ندانستید که پسر مادر نزد ما دروغگو نیست و جز با کلام باطل با او سخن گفته نمى‏شود

 

 

 

در جاى دیگرى گفته است:

 

 

 

همانا خداوند پیامبر خود محمد را مورد اکرام قرار داد پس گرامى‏ترین مخلوق خداوند در بین مردمان احمد است خداوند براى بزرگداشت پیامبر نام او را از نام خودش مشتق کرد پس نام صاحب عرش (خداوند) محمود و نام این پیامبر (محمد) است

 

 

 

و در بیت دیگرى سروده است:

 

 

 

این ستمى است که پیامبرى براى خواندن مردم به هدایت آمده؟ و این امرى است متقن که از جانب صاحب عرش (خدا) فرود آمده است

 

 

 

و در بیت دیگرى چنین گفته است:

 

 

 

آیا ندانستید که ما محمد را پیامبرى یافتیم همچون موسى (ع) که در کتب متقن (آسمانى) نام او نوشته شده بود

 

 

 

و از اشعاد اوست که مى‏گوید:

 

 

 

پیامبرى است که وحى از جانب پروردگارش به او مى‏رسد پس کسى بدن سخن اقرار کرد پشیمان نخواهد شد

 

 

 

وى در جاى دیگرى گفته است:

 

 

 

یا به کتاب عجیبى که نازل شده است ایمان آرید بر پیامبرى همچون موسى یا مانند ذوالنون

 

 

 

و نیز در شعر دیگر خود چنین سروده است:

 

 

 

پیامبر فرستاده خدا را یارى کردم کسى که چهره سفیدش، همچون نورهاى رخشنده‏اى تلالو دارد از فرستاده خدا دفاع مى‏کنم و به حمایت او برمى‏خیزم همچون حمایت پشتیبانى که بر وى مهربان و دلسوز است

 

 

 

از دیگر اشعار ابو طالب، شعرى است که وقتى عمرو بن عاص براى فریفتن جعفر و یاران او به نزد نجاشى رفت، آن را انشاد کرد.وى مى‏گوید:

 

 

 

اى کاش مى‏دانستم که (مقام) جعفر در میان مردم چگونه است؟ و نیز مى‏دانستم (مقام) عمرو و خویشان مخالف با پیامبر چگونه است؟

 

 

 

صدوق در کتاب امالى از امام صادق (ع) نقل مى‏کند که آن حضرت فرمود: اولین نماز جماعت در اسلام وقتى است که پیغمبر (ص) نماز مى‏خواند و على بن ابیطالب (ع) نیز با آن حضرت در حال خواندن نماز بود.چون ابو طالب در حالى که جعفر نیز با او بود، به على نزدیک شد گفت: پسرم!در کنار فرزند عمویت نماز بخوان.هنگامى که پیامبر متوجه حضور ابو طالب شد، به پیشباز آن دو رفت.ابو طالب با شادى بسیار بازگشت و مى‏گفت:

 

 

 

همانا على و جعفر مورد اعتماد و امین منند در مواقع سختیها و پریشانیهاى روزگار سوگند به خدا از یارى پیامبر کوتاهى نخواهم کرد و نه کسى از فرزندان پاک نژاد من از یارى او فروگذارى مى‏کند شما دو تن بى یاور مگذارید او را و پسر عمویتان را یارى کنید که عموى شما، از میان سایر عموهایتان، از پدر و مادر من بوده است

 

 

 

این اولین نماز جماعتى بود که منعقد شد.ابو هلال عسکرى نیز از این واقعه در کتاب الاوائل یاد کرده است.از على (ع) روایت‏شده است که فرمود: پدرم به من گفت: فرزندم، همراه پسر عمویت‏باش که از هر دشوارى زود هنگام و دیر هنگامى در امان مى‏مانى. آن گاه به من گفت:

 

 

 

اعتماد و امنیت در همراهى با محمد است پس با دو دست‏خود محکم و استوار همراهى با او را براى خود نگهدار

 

 

 

همچنین ابو طالب برادرش حمزه را که اسلام آورده بود، از خلال چند بیت مورد خطاب قرار مى‏دهد و مى‏گوید:

 

 

 

ابو یعلى!بر دین احمد (پیامبر) بردبارى پیشه کن و آشکار کننده دین باش، آن‏گاه توفیق صابر بودن را یافته‏اى

 

 

 

و بیت زیر از جمله ابیات مشهور ابو طالب است.

 

 

 

تویى محمد، پیامبر هستى از همگان برتر و درخشان‏تر و سیادت داده شده هستى

 

 

 

اشعار فراوان دیگرى نیز از ابو طالب نقل شده است که جمع آنها در این کتاب باعث اطاله کلام خواهد شد.با این وجود بعضى از کسانى که خوش ندارند درباره على (ع) به نقل نکته مثبتى بپردازند، مانند اسلام آوردن پدر آن حضرت، پیوسته پافشارى مى‏کنند که ابو طالب با اعتقاد کفر از این دنیا رخت‏بر بسته است و دلیل آنها بر این گفته روایاتى است که در عصر خلفا و پادشاهان ستمگر ساخته و پرداخته شده است.

 

 

 

نگارنده در یکى از قصاید خود، درباره ابو طالب چنین سروده است:

 

 

 

پدرش (پدر على (ع) ) پشتیبان دین پیامبر و مدافع او بود و اگر وجود او نبود رایت دین در جهان منتشر نمى‏شد. اسلام او پنهانى بود و اگر امکان داشت او در زمانى دیگر اسلام خود را آشکار مى‏کرد همانا کیش احمد (محمد (ص) ) از بهترین دینهاى مردم است دانستم کسى است که پیامها و اندرزها را با خود آورده است. او دین خود را پنهان مى‏کرد تا بتواند پیامبر را یارى کند و اگر روزى دین خود را آشکار مى‏کرد این امکان از او سلب مى‏شد جعفر را فراخواند و به او گفت در کنار پسر عمویت‏باش آن‏گاه که نماز ظهر و عصر را اقامه مى‏کند.
مادر على (ع)

 

 

 

مادر آن حضرت، فاطمه دخت اسد بن هاشم است.در کتاب اغانى آمده است: وى نخستین زن هاشمى است که با مردى هاشمى پیمان زناشویى بست و همین زن، مادر دیگر فرزندان ابو طالب است.این زن به منزله مادرى مهربان براى پیامبر به حساب مى‏آمد. محمد در دامان او پرورش یافت و همواره سپاس محبتهاى او را بر زبان داشت.و او را مادر خطاب مى‏کرد.فاطمه، در محبتهاى خود، محمد را بر فرزندانش مقدم مى‏داشت و در رسیدگى به محمد، تلاش و کوشش بیشترى از خود نشان مى‏داد.حاکم در مستدرک روایت مى‏کند که فاطمه در زمان پیغمبر اسلام (ص) در مرتبه‏اى بزرگ از ایمان جاى داشت.وى در گرایش به اسلام پیشى جست و به مدینه هجرت کرد و چون وفات یافت، پیامبر او را در پیراهن خودش کفن کرد و امر فرمود قبرش را حفر کردند و هنگامى که به قسمت قرار دادن لحد رسیدند، پیامبر آن را با دست مبارکش حفر کرد و در قبر او خوابید و گفت: بارالها!بر مادرم فاطمه بنت اسد، ببخشاى.آن گاه بر او تلقین خواند و مدخل آن قبر را گشاده ساخت.کسانى که شاهد مراسم به خاکسپارى فاطمه بنت اسد بودند به آن حضرت عرض کردند: یا رسول الله (ص) !امروز دیدیم که تو اعمالى به جاى آوردى که پیش از این براى کس دیگرى چنین نکرده بودى: فرمود: من لباس خود را بر تن او پوشاندم تا از لباسهاى بهشتى بر او بپوشانند.یا در برخى دیگر از روایات گفته شده است تا این لباس براى او در روز قیامت، امان باشد.یا بنا بر روایت دیگرى فرمود: این لباس را بر او پوشاندم تا حشرات زمینى را از او بازدارد.و او را در قبرش خوابانیدم تا خداوند بر او گشایش قرار دهد و او را از فشار قبر، ایمن کند.این زن از بهترین آفریده‏هاى خداوندى بود و پس از ابو طالب، نیک رفتارترین کس نسبت‏به من به شمار مى‏آمد.

 

 

 

حاکم در مستدرک از سعید بن مسیب از على بن حسین از پدرش از جدش على بن ابى طالب روایت کرده است که گفت: هنگامى که فاطمه بنت اسد دنیا را وداع گفت، پیامبر او را در پیراهن خودش کفن کرد و بر او نماز گزارد و هفتاد تکبیر بر او گفت. (۱) و در قبر فاطمه فرود آمد و به کناره‏هاى قبر اشاره کرد، مانند آنکه آن را گشاده‏تر مى‏ساخت.

 

 

 

پیامبر فاطمه را در قبرش جاى داد و از آن بیرون آمد، در حالى که دیدگانش اشکبار بود و در قبر کند و کاو مى‏کرد.عمر به او گفت: یا رسول الله!براى این زن کارهایى کردى که براى کس دیگرى نکرده بودى.فرمود این زن پس از مادرم که مرا زایید، مادر من به حساب مى‏آمد.ابو طالب کار مى‏کرد و سفره غذا مى‏گسترد و همه ما را براى خوردن غذا دور هم گرد مى‏آورد.آن گاه این زن سهم هر یک از ما را تقسیم مى‏کرد و من براى گرفتن غذا، بار دیگر بازمى‏گشتم.این زن فرزندى به نام طالب به دنیا آورد.این طالب در روز جنگ بدر، همراه با مشرکان در حالى که کار ایشان را ناپسند مى‏داشت، خارج شد، از سرنوشت طالب اطلاعى در دست نیست.و از او نسلى به جاى نمانده است.عقیل و جعفر و على فرزندان دیگر فاطمه‏اند که هر کدام از دیگرى ده سال بزرگ‏ترند. ام هانى مسمى به فاخته، دخترى است که فاطمه او را به دنیا آورد.على (ع) و برادرانش نخستین هاشمیانى هستند که از پدر و مادر هاشمى پاى به عرصه وجود نهادند.مؤلف نیز در این باره در قصیده‏اى مى‏گوید:

 

 

 

مادر او (على) فاطمه است و این زن با مهربانیها و دلسوزیهایش براى احمد (پیامبر) به منزله مادر و شفیق او بود.

 

 

 

پیامبر در کنار فاطمه در آسودگى و راحت‏به سر مى‏برد و حال آنکه فرزندان آن زن از چنان آسودگى برخوردار نبودند.

 

 

 

فاطمه در مکه به پیامبر گروید و آن گاه به یثرب (مدینه) هجرت کرد و هیچ گاه شک و گمان، ایمان او را دستخوش آلودگى نساخت.

 

 

 

بهترین مخلوق خداوند یعنى محمد او را در لباس خود کفن کرد و وقتى قبر او را حفر کرد در آن خوابید.

 

 

 

محمد به آن زن سخن استوارى تلقین کرد تا با آن در روز قیامت، گاهى که خلایق همه محشور مى‏شوند، از سختى آن روز نجات یابد.

 

 

 

على در دامن بهترین پدر و کریم‏ترین مادر رشد کرد و از این روست که قبیله عدنان مرتبت‏بلندى یافت و بر قبیله فهر افتخار کرد.

 

 

 

این زن و شوهر، هر دو از بنى هاشم بودند که هر دو بهترین شاخه درختى بودند که ریشه‏اش هاشم موسوم به عمرو بود.

 

 

 

على از کسى همچون شیبة الحمد (عبد المطلب) صاحب نسبى درخشنده بود.و هر کس با او به معارضه برمى‏خاست، پرتو رخشنده این نسب او را بر جایش مى‏نشاند.
کنیه على (ع)

 

 

 

آن حضرت را به دو کنیه ابو الحسن و ابو الحسین نامیده‏اند.امام حسن (ع) در حیات پیامبر پدرش را با کنیه ابو الحسین و امام حسین (ع) او را با کنیه ابو الحسن مى‏خوانده‏اند.پیامبر نیز وى را با هر دوى کنیه‏ها خطاب مى‏کرده است.چون پیامبر وفات یافت على (ع) را به این دو کنیه صدا مى‏کردند.یکى دیگر از کنیه‏هاى على (ع) ، ابو تراب است که آن را پیامبر برگزیده و بر وى اطلاق کرده بود.

 

 

 

در استیعاب نقل شده است: «به سهل بن سعد گفته شد: حاکم مدینه مى‏خواهد تو را وادارد تا بر فراز منبر، على را دشنام گویى.سهل پرسید: چه بگویم؟گفت: باید على را با کنیه ابو تراب خطاب کنى.سهل پاسخ داد: به خدا سوگند جز پیامبر کسى على را بدین کنیت، نامگذارى نکرده است.پرسید: چگونه‏اى ابو العباس؟جواب داد: على (ع) نزد فاطمه رفت و آن‏گاه بیرون آمد و در حیاط مسجد دراز کشید و به خواب رفت.پس از او، پیغمبر (ص) پیش فاطمه آمد و از او پرسید: پسر عمویت کجاست؟فاطمه گفت: اینک او در مسجد آرمیده است.پیامبر به صحن مسجد آمد و على را دید که ردایش بر پشت مبارکش افتاده و پشتش خاک آلود شده است.پیامبر با دست‏شروع به پاک کردن خاک از پشت على کرد و فرمود: بنشین اى ابو تراب!به خدا سوگند جز پیامبر کسى او را بدین نام، نخوانده است.و قسم به خدا در نظر من هیچ اسمى از این نام دوست داشتنى‏تر نیست.»

 

 

 

نسایى در خصایص از عمار بن یاسر نقل کرده است که گفت: «من و على بن ابیطالب (ع) در غزوه عشیره از قبیله ینبع با یکدیگر بودیم.تا آنجا که عمار گفت: سپس خواب هر دوى ما را فرا گرفت، من و على به راه افتادیم تا آنکه در زیر سایه نخلها و روى زمین خاکى و بى گیاه آرمیدیم.سوگند به خدا که جز پیامبر کسى ما را از خواب بیدار نکرد.او با پایش ما را تکان مى‏داد و ما به خاطر آنکه روى زمینى خاکى دراز کشیده بودیم، به خاک آلوده شدیم.در آن روز بود که پیغمبر (ص) به على (ع) فرمود.تو را چه مى‏شود اى ابو تراب؟چرا که پیامبر آثار خاک را بر على (ع) مشاهده کرده بود.»

 

 

 

البته ممکن است که این واقعه چند بار اتفاق افتاده باشد.در روایتى دیگر آمده است: چون پیامبر على را در سجده دید در حالى که خاک بر چهره‏اش نشسته و یا آنکه گونه‏اش خاک آلود بوده به او فرمود: «ابو تراب!چنین کن‏».

 

 

 

همچنین گفته شده است پیامبر با چنین کنیه‏اى، على (ع) را خطاب کرد.چرا که گفت: اى على!نخستین کسى که خاک را از سرش مى‏تکاند تویى.

 

 

 

على (ع) ، این کنیه را از دیگر کنیه‏ها بیشتر خوش مى‏داشت.زیرا پیامبر وى را با همین کنیه خطاب مى‏کرد.دشمنان آن حضرت مانند بنى امیه و دیگران، بر آن حضرت به جز این کنیه نام دیگرى اطلاق نمى‏کردند.آنان مى‏خواستند با گفتن ابو تراب، آن حضرت را تحقیر و سرزنش کنند و حال آنکه افتخار على (ع) به همین کنیه بود.دشمنان على، به سخنگویان دستور داده بودند تا با ذکر کنیه ابو تراب بر فراز منابر، آن حضرت را مورد سرزنش قرار دهند و این کنیه را براى او عیب و نقصى قلمداد نمایند.چنان که حسن بصرى گفته است، گویا که ایشان با استفاده از این عمل، لباسى پر زیب و آرایه بر تن آن حضرت مى‏پوشاندند.چنان که جز نام ترابى و ترابیه بر پیروان امیر المؤمنین (ع) اطلاق نمى‏کردند.بدان گونه که این نام، تنها بر شیعیان على (ع) اختصاص یافت.

 

 

 

کمیت مى‏گوید:

 

 

 

گفتند رغبت و دین او ترابى است من نیز به همین وسیله در بین آنان ادعا کنم و به این لقب مفتخر مى‏شوم.

 

 

 

هنگامى که کثیر غرة گفت: جلوه آل ابو سفیان در دین روز طف و جلوه بنى مروان در کرم و بزرگوارى روز عقر بود، یزید بن عبد الملک به او گفت: نفرین خدا بر تو باد! آیا ترابى و عصبیت؟!در این باره مؤلف در قصیده‏اى سروده است:

 

 

 

به نام دو فرزندت، مکنى شدى و نسل رسول خدا در این دو فرزند به جاى ماند پیامبر تو را بو تراب خواند دشمنان آن را بر تو عیب مى‏شمردند و حال آنکه براى تو این کنیه افتخارى بود
لقب على (ع)

 

 

 

ابن صباغ در کتاب فصول المهمه مى‏نویسد: لقب على (ع) ، مرتضى، حیدر، امیر المؤمنین و انزع (و یا اصلع) (کسى که اندکى از موى جلوى سرش ریخته باشد.) و بطین (کسى که شکمش بزرگ است.) و وصى بود.آن حضرت به لقب اخیر خود در نزد دوستان و دشمنانش شهره بود.در روز جنگ جمل جوانى از قبیله بنى ضبه از سپاه عایشه بیرون آمد و گفت:

 

 

 

ما قبیله بنى ضبه دشمنان على هستیم که قبلا معروف به وصى بود على که در عهد پیامبر شهسوار جنگها بود من نیز نسبت‏به تشخیص برترى على نابینا و کور نیستم اما من به خونخواهى عثمان پرهیزگار آمده‏ام زیرا ولى، خون ولى را طلب مى‏کند

 

 

 

و مردى از قبیله ازد در روز جمل چنین سرود:

 

 

 

این على است و وصیى است که پیامبر در روز نجوة با او پیمان برادرى بست و فرمود او پس از من راهبر است و این گفته را افراد آگاه در خاطر سپرده‏اند و اشقیا آن را فراموش کرده‏اند

 

 

 

زحر بن قیس جعفى در روز جمل گفت:

 

 

 

آیا باید با شما جنگ کرد تا اقرار کنید که على در بین تمام قریش پس از پیامبر برترین کس است؟! او کسى است که خداوند وى را زینت داده و او را ولى نامیده است و دوست، پشتیبان و نگهدار دوست است، همچنان که گمراه پیرو فرمان گمراهى دیگر است

 

 

 

زحر بن قیس نیز بار دیگر چنین سروده است:

 

 

 

پس درود فرستاد خداوند بر احمد (محمد (ص) ) فرستاده خداوند و تمام کننده نعمتها فرستاده پیام‏آورى و پس از او خلیفه ما کسى که ایستاده و کمک شده است منظور من على وصى پیامبر است که سرکشان قبایل با او در جنگ و ستیزند

 

 

 

این زحر در جنگ جمل و صفین با على (ع) همراه بود.همچنان که شبعث‏بن ربعى و شمر بن ذى الجوشن ضبابى در جنگ صفین در رکاب آن حضرت بودند.اما بعدا با حسین (ع) در کربلا به جنگ برخاستند و فرجام شومى را براى خود برجاى گذاشتند.

 

 

 

کمیت مى‏گوید:

 

 

 

کثیر نیز مى‏گوید: وصى و پسر عموى محمد مصطفى و آزاد کننده گردنها و ادا کننده دین‏ها

 

 

 

همچنین آن حضرت به نام پادشاه مؤمنین و پادشاه دین (۲) نیز ملقب بوده است.

 

 

 

روایت کرده‏اند که پیامبر به على (ع) فرمود: تو پادشاه دینى و مال پادشاه ظلمت و تاریکى است.

 

 

 

در روایت دیگرى آمده است: این (على) پادشاه مؤمنان و پیشواى کسانى است که در روز قیامت‏با چهره‏هایى نورانى در حجله‏ها نشسته‏اند.

 

 

 

ابن حنبل در مسند و قاضى ابو نعیم در حلیة الاولیا این دو روایت را نقل کرده‏اند.در تاج العروس معناى لغوى یعسوب ذکر شده و آمده است×.على (ع) فرمود: من پادشاه مؤمنانم و مال پادشاه کافران است.یعنى مؤمنان به من پناه آورند و کافران از مال و ثروت پناه مى‏جویند.چنان که زنبور به ملکه خود پناه مى‏برد و آن ملکه بر همه زنبوران مقام تقدم و سیادت دارد.
دربان على (ع)

 

 

 

در کتاب فصول المهمة ذکر شده که دربان آن حضرت، سلمان فارسى (رض) بوده است.
شاعر على (ع)

 

 

 

همچنین در فصول المهمه گفته شده که شاعر آن حضرت، حسان بن ثابت‏بوده است.در اینجا اضافه مى‏کنم که شاعر آن حضرت در جنگ صفین، نجاشى و اعور شنى و کسان دیگرى غیر از این دو تن بوده‏اند.
نقش انگشتر على (ع)

 

 

 

سبط بن جوزى در کتاب تذکرة الخواص نوشته است: نقش انگشترى آن حضرت عبارت‏«خداوند فرمانروا، على بنده اوست‏» (الله الملک على عبده) بوده است.همچنین وى مى‏نویسد: آن حضرت انگشترى را در انگشتان دست راست‏خود مى‏کرده است و حسن و حسین (ع) نیز چنین مى‏کرده‏اند.

 

 

 

ابو الحسن على بن زید بیهقى معروف به فرید خراسان در کتاب خود موسوم به صوان الحکمه که به نام تاریخ حکماى اسلام مشهور است در ذیل شرح زندگانى یحیى نحوى دیلمى ملقب به بطریق، چنین مى‏گوید: «یحیى فیلسوف و ترساکیش بود و عامل امیر المؤمنین (ع) در نظر داشت تا وى را از فارس بیرون براند.یحیى نیز ماجراى خود را براى على (ع) نگاشت و از آن حضرت درخواست امان کرد.محمد بن حنفیه، به فرمان على (ع) امان نامه‏اى براى یحیى نوشت که من آن امان نامه را در دست‏حکیم ابو الفتوح مستوفى نصرانى طوسى مشاهده کردم.توقیع على (ع) با خط خود آن حضرت و با عبارت‏«الله الملک و على عبده‏» (خداوند فرمانروا و على بنده اوست.) در پاى این مکتوب موجود بود.سبط بن جوزى این عبارت را به عنوان نقش انگشترى آن حضرت دانسته ولى مطابق با نقل بیهقى این توقیع به دست‏حضرت نوشته شده است و بعید نیست که گفته بیهقى متین‏تر باشد.»

 

 

 

همچنین احتمال دارد که آن حضرت نامه‏ها را چنین امضا مى‏کرده و سپس همان عبارت را بر نگین انگشترى نقش زده است.ابن صباغ در کتاب فصول المهمه فى معرفة الائمه گوید: «اسندت ظهرى الى الله‏» (پشت من به خداوند متکى است) نقش نگین آن حضرت بوده است.عده‏اى دیگر نقش نگین آن حضرت را«حسبى الله‏»ذکر کرده‏اند.کفعمى نیز در مصباح گوید: نقش نگین انگشترى آن حضرت‏«الملک لله الواحد القهار»بوده است.البته بعید نیست که آن حضرت داراى چند انگشترى با نقوش متعدد بوده است.
همسران على (ع)

 

 

 

نخستین همسر آن حضرت، حضرت فاطمه (ع) دخت گرامى پیامبر خدا بوده است.على (ع) تا زمانى که فاطمه در قید حیات به سر مى‏برد با کس دیگرى پیمان زناشویى نبست.پس از وفات فاطمه، آن حضرت با امامه دختر ابو العاص بن ربیع بن عبد العزى بن عبد شمس که فرزند زینب دختر پیغمبر بود ازدواج کرد.ام البنین دختر حزام بن دارم کلابیه، زن دیگرى بود که على (ع) او را به عقد خود درآورد.پس از ام البنین، آن حضرت با لیلى دختر مسعود بن خالد النهشلیة تمیمه دارمیه ازدواج کرد و پس از وى با اسماء بنت عمیس خثعمى پیمان زناشویى بست.اسماء تا قبل از شهادت جعفر بن ابیطالب، همسر وى بود و پس از شهادت جعفر، ابو بکر او را به ازدواج خود درآورد و چون ابو بکر از دنیا رفت، على (ع) او را به همسرى خویش گرفت.یکى دیگر از همسران امیر المؤمنین (ع) ام حبیب دختر ربیعه تغلبیه و موسوم به صهبا بوده است.این زن از قبیله‏«سبى‏»بود که خالد بن ولید در عین التمر بر آنها حمله برده و ایشان را به اسیرى گرفته بود.خوله دختر جعفر بن قیس بن مسلمه حنفى و یا به قولى دیگر خولة دختر ایاس از دیگر زنان آن حضرت بوده است.همچنین على (ع) با ام سعد یا ام سعید دختر عروة بن مسعود ثقفى و نیز مخباة دختر امرى القیس بن عدى کلبى پیمان زناشویى بست.
فرزندان على (ع)

 

 

 

مسعودى در مروج الذهب، شمار اولاد على (ع) را به بیست و پنج تن رسانده است.شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏اى از علماى شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینى که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد.بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت هجده تن بوده‏اند.

 

 

 

ابن اثیر گوید: محسن در کودکى وفات یافته است.آیا این محسن که ابن اثیر از او نام برده غیر از آن محسنى است که مفید از آن یاد کرده؟مسعودى و شیخ مفید فرزندان على را همراه با ذکر محسن، نام برده و کسان دیگرى همچون محمد اوسط و ام کلثوم صغرا بنت صغیر (دختر کوچک) و رملة صغرا را به شمار فرزندان امیر المؤمنین (ع) اضافه کرده‏اند.

 

 

 

اما با توجه به گفتارها و نوشتارهایى که از مورخان و علماى نسابه در دست داریم، چنین مى‏نماید که فرزندان على (ع) سى و سه تن بوده‏اند و شاید علت این رقم زیاد آن باشد که مورخان اسم و لقب هر یک از فرزندان را، جداگانه براى دو فرزند ثبت مى‏کرده‏اند.در حالى که این دو اسم و لقب بر یک تن اطلاق مى‏شده است.نام اولاد امیر المؤمنین على (ع) به شرح زیر ذکر شده است:

 

 

 

۱٫حسن

 

 

 

۲٫حسین.

 

 

 

۳٫زینب کبرا

 

 

 

۴٫زینت صغرا.

 

 

 

که کنیه او کلثوم است.شیخ مفید گوید: مادر این چهار تن فاطمه بتول دختر پیامبر بزرگ اسلام بوده است.

 

 

 

۵٫ام کلثوم کبرا (ابن اثیر نام وى را با زینب کبرا آورده است.) مسعودى مى‏نویسد: مادر حسن، حسین، محسن، ام کلثوم کبرا و زینب کبرا، حضرت فاطمه زهرا دختر پیغمبر اسلام (ص) است.

 

 

 

مى‏توان میان قول مفید که زینب صغرا مکنى به ام کلثوم را ذکر کرده و نظر ابن اثیر و مسعودى که وى را ام کلثوم کبرا نامیده‏اند، جمع به عمل آورد و به این ترتیب که نام وى به نسبت زینب کبرا، زینب صغرا و به نسبت ام کلثوم صغرا که بعدا نام او را ذکر خواهیم کرد و از مادرى غیر از حضرت فاطمه به دنیا آمده، ام کلثوم کبرا بوده است.

 

 

 

۶٫محمد اوسط، مادر وى امامه دختر ابو العاص بوده است.شیخ مفید و مسعودى متذکر نام او نشده‏اند.

 

 

 

۷، ۸، ۹، ۱۰٫عباس، جعفر، عبدالله، عثمان که همگى جزو شهداى کربلا بوده‏اند.مادر این چهار تن ام البنین کلابى است که مسعودى وى را ام البنین دختر حزام وحیدیة معرفى کرده و عثمان را در شمار این چهار تن ذکر نکرده است.

 

 

 

۱۱٫محمد اکبر، مکنى به ابو القاسم و معروف به ابن حنفیه که مادر وى خوله حنفى بوده است.

 

 

 

۱۲٫محمد اصغر مکنى به ابو بکر، بعضى از مورخان پنداشته‏اند که ابو بکر و محمد اصغر نام دو تن از فرزندان على بوده ولى ظاهرا چنین برمى‏آید که این هر دو، نام یک تن باشد.

 

 

 

۱۳٫عبد الله و عبید الله که هر دو در کربلا به شهادت رسیده‏اند.مادر این دو تن لیلى دختر مسعود نهشیلى است.

 

 

 

۱۴٫یحیى که مادر وى اسماء بنت عمیس است.

 

 

 

۱۵، ۱۶٫عمر و رقیه که دوقلو بوده‏اند.مادر این دو ام حبیب، صهبا، دختر ربیعه تغلبى است.عمر هشتاد و پنج‏سال زندگى کرد.

 

 

 

۱۷، ۱۸، ۱۹٫ام الحسن و رمله کبرا و ام کلثوم صغرا، مادر ایشان ام سعد دختر عروة بن مسعود ثقفى است.شیخ مفید و مسعودى تنها به ذکر نام ام الحسن و رملة بسنده کرده‏اند و آن را با ذکر کلمه کبرا آشکارتر نساخته‏اند.

 

 

 

۲۰٫دخترى که در کودکى جان سپرده است.مادر وى مخباة کلبى است و شیخ مفید و مسعودى متذکر نام او نشده‏اند.

 

 

 

۲۱٫ام هانى، ۲۲٫میمونه، ۲۳٫زینب صغرا.در کتاب عمدة الطالب آمده است که مادر وى (زینب صغرا) ام ولد (کنیز) بوده و در خانه محمد بن عقیل بن ابیطالب به سر مى‏برده است.

 

 

 

۲۴٫رملة صغرا، شیخ مفید و مسعودى از او نام نبرده‏اند.

 

 

 

۲۵٫رقیه صغرا، مسعودى از او یادى نکرده است.

 

 

 

۲۶٫فاطمه، ۲۷٫اسامه، ۲۸٫خدیجه، ۲۹٫ام الکرام، مسعودى گوید ام الکرام همان فاطمه است.

 

 

 

۳۰٫ام سلمه، ۳۱٫ام ابیها، مسعودى از او یاد کرده است.

 

 

 

۳۲٫جمانة مکناه به ام جعفر.

 

 

 

۳۳٫نفیسه، درباره نام مادر او پراکنده‏گویى کرده‏اند.

 

 

 

پى‏نوشتها:

 

 

 

۱٫ از این روایت مى‏توان پى برد که در نماز میت که براى شخص ارجمندى گزارده مى‏شود، مستحب است از تعداد واجب تکبیر، بیشتر گفت.چنانچه در نماز میتى که براى حمزه گزارده شد، نیز همین عمل تکرار شد.-م.

 

 

 

۲٫ یعسوب المؤمنین و یعسوب الدین.-م.

 

 

 

آن حضرت در سال ۴۰ ه و در ماه رمضان در شب نوزدهم، شب چهارشنبه ضربت‏خورد و در شب جمعه، شب بیست و یکم، به شهادت رسید.این قول در میان ما معروف است و شیعه تا امروز بدان عمل مى‏کند.طبرى و ابن اثیر روایت کرده‏اند که آن حضرت در شب جمعه نوزدهم رمضان، ضربت‏خورد و در شب یکشنبه وفات یافت.عمر آن حضرت شصت و سه سال بوده است. حاکم در مستدرک از محمد بن حنفیه روایت کرده است.یا شصت و چهار یا شصت و پنج‏ساله بود که ده یا دوازده سال آن پیش از بعثت رسول خدا (ص) و بیست و سه سال آن در معیت آن حضرت (ص) پس از بعثت، سیزده سال در مکه و ده سال در مدینه، و سى سال آن پس از وفات پیغامبر اسلام (ص) بوده است.البته اقوال دیگرى درباره سن آن حضرت نیز گفته شده است.حاکم در مستدرک از جعفر بن محمد از پدرش نقل کرده که على (ع) در پنجاه و شت‏سالگى به شهادت رسید.

 

 

 

قول اول و سوم، مشهورترین قولهاست.ابن شهر آشوب در مناقب گوید: «آن حضرت در اثر ضربتى که در مسجد کوفه خورد، در وقت تنویر، شب جمعه، نوزدهم ماه رمضان، مجروح شد و دو روز همچنان زنده بود تا یک سوم از شب، سپس وفات یافت.وى بنابر روایت‏حضرت صادق (ع) در وقت وفات شصت و پنج‏سال و بنابر روایت عامه شصت و سه سال داشت.

 

 

 

حاکم در مستدرک به سند خود از عبد الرحمن بن ابو لیلى نقل کرده است: على (ع) در روز جمعه هفدهم ماه رمضان سال ۴۰ مضروب شد.و او در آن هنگام شصت و سه یا شصت و چهار سال داشت.

 

 

 

همچنین حاکم به سند خود از ابو بکر بن ابى شیبه نقل کرده است: «على بن ابیطالب (ع) در سال ۴۰ هجرى در سن شصت و سه سالگى وفات یافت.وى در روز جمعه بیست و یکم ماه رمضان ضربت‏خورد و در روز یکشنبه رحلت‏یافت و در کوفه به خاک سپرده شد

 

 


 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان میهمان

0
نظر شما به سامانه مدیریت ارسال شده است.

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد
  1. مهدویت
  2. شیعه شناسی

نگاهی بر زندگانی شخصى امام زمان(عج)

حضرت رضا علیه السلام فرمود:
(( و ما لباس القائم (عج ) الا الغلیظ و لا طعامه الا الخشب ؛))
((لباس قائم (عج ) جز پارچه زبر و خشن ، و غذاى او جز غذاى ساده نیست .)) (۱)
او در برخورد با مستضعفان آنچنان است که به فرموده پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلم .
هنگام حکومت مهدى (عج ) نیازمندانى به حضورش مى آیند و درخواست نیازمندیهاى خود مى کنند، آن حضرت مقدارى که درخواست کنندگان بتوانند حمل کنند بدون شماره به آنها مى دهد. (۲)

آشنایی با چاه عریضه در مسجد جمکران

حتما شما هم درباره چاه عریضه در مسجد جمکران شنیده اید. سوالی که برای بسیاری پیش می آید این است که آیا این چاه مورد تایید حضرت مهدی (عج) است و ایشان دستور حفر این چاه را داده اند؟ سایت مصاف با شیطان در ادامه به تحقیق در این مسئله پرداخته است…

عریضه نویسی» بمعنی عرض حال کردن به کسی برای چاره جویی در کاری می باشد که معمولا از سوی فردی که در رتبه پایین تر قرار دارد به کسی که در رتبه بالاتر قرار دارد انجام می گیرد(۱) و در اصطلاح رقعه ای (کاغذی) است که فرد حاجتمند آن را یا خطاب به خدا می نویسد و در آن خدا را به حق و منزلت معصومین برای برآورده شدن حاجتی سوگند می دهد و یا مستقیما خطاب به حضرات معصومین (ع) بخصوص امام عصر (عج) نوشته می شود که آنها را واسطه قرار داده و برآورده شدن حاجت و یا رفع گرفتاری خود را از آنها می خواهد، و سپس در آب روان، دریا، چاه آب و … می اندازد.

احساس امام زمان به منتظران

 

اگر از هر شیعه‌ای بپرسیم که «نسبت به امام زمان علیه السلام چه احساسی داری؟» احتمالاً پاسخی‌ خواهد داد که شباهت زیادی با جملات زیر خواهد داشت:

ما شیعیان، به امام زمانمان علاقه‌مندیم و برای سلامتی و ظهورش دعا می‌کنیم. ما تلاش می‌کنیم به یاد او باشیم و رضایت او را بدست آوریم. این‌ها کمترین کاری است که ما می‌توانیم برای ایشان انجام دهیم...

۹۰ اثر خواندن دعای فرج در قنوت

 

 

۱-فرمایش حضرت ولی عصر(عج) بسیار دعا کنید برای تعجیل فرج که فرج شما در آن است
۲- این دعا سبب زیاد شدن نعمت هاست
۳-اظهار محبت قلبی است
۴- نشانه ی انتظار است
۵- زنده کردن امر ائمه اطهار(ع) است

ارتباط با امام زمان (علیه السلام) در عصر غیبت



قسمت اول
اعتقاد بــه وجود امام زمان و حجت حق (عج) از ضروريات مذهب شيعه است. برابر روايات و ادلّه وجود امام در هر زمانى لازم است. زمين بدون حجت باقى نمى ماند. در اين زمان كه حجت الهى در پرده غيب به سر مى برد اين پرسش ها مطرح مى شود :
آيا ارتباط با آن حضرت امكان دارد يا خير ؟ آيا شيعيان و پيروان حضرت مى توانند از محضر آن بزرگوار بهره مند گردند يا خير ؟
سخن در ايــن مقوله از امـكـان عقلى نيست بلكه سخن در اين است كه آيا برابر موازين و رواياتى كه داريم چنين امرى مى شود تحقق يابد يا خير. در اين باره دو ديدگاه وجود دارد :

vertical horizontal